Luisteren met je hart!

Foto's van de gezamenlijke Cantatedienst op zondag 15 maart in de Sebastianuskerk te Noordwolde.

Impressie Startzondag 2025

Jan Faber heette namens de St. Paul & An Moerman de organist van harte welkom ...

Expositie Marida

STILTEHOEK 

Zondag 8 juni, Pinksteren met da. Gonny de Boer; ook dienst van Schrift en Tafel, maar we begonnen met het officieel in gebruik nemen van de Stiltehoek. 

Een aantal mensen uit onze gemeente hebben zich hiervoor ingezet, onze dank! Ook dank aan de buurman van de kerk, Diederik Storms. 

De icoon, gemaakt door onze voormalig predikant Aty van Noort, kreeg hier zijn eigen vaste plekje. 

Trudy stak het 1e lichtje aan en gaf de brandende kaars door: 12 lichtjes werden er aangestoken, symbolisch de 12 discipelen. 

Henny had speciaal voor deze Pinkstermorgen een prachtig boeket samengesteld in een groots formaat vaas. Rood: de kleur van Pinksteren! 

Een deel van die bloemen ging met een hartelijke groet van ons allen naar Dirk Uildersma.  

En hoe kan het ook anders: er zat een mooie grote zonnebloem in het boeket en daar maak je Dirk altijd blij mee! 

RESTAURATIE Houtsnijwerk Sebastianuskerk te Noordwolde 

In het kader van het 6-jarig onderhoudsplan hebben de kerkrentmeesters ons gevraagd het houtsnijwerk te beoordelen en daar waar nodig te conserveren en hout en beits te herstellen.  

Op zoek naar de geschiedenis van het kerkinterieur van de Sebastianuskerk van Noordwolde, aan de hand van de sporen die in zicht komen tijdens de restauratie. 

De eerste keer dat Geert Mertens en ik in de Sebastianuskerk kwamen, waren er verschillende dingen die we niet begrepen. Geert en ik zijn allebei houtrestauratoren en al een groot deel van ons leven op onderzoek naar de houtsnijders in Groningen. Dit hebben we altijd samen gedaan met het Freerk Veldman fonds, nu onderdeel van Stichting Groninger Kerken. Een samenwerking tussen historici en restauratoren, die in Nederland best uniek is. Geert en ik bestuderen vooral de hand van de kistenmakers en houtsnijders. Als je eenmaal een houtsnijder hebt gekopieerd, door een deel bij te snijden, herken je als het ware zijn “handschrift”. En iedere houtsnijder heeft zijn eigen manier van bloemetjes en blaadjes maken. De een is goed in figuren (putties en bv vogels) snijden, en een ander minder. Archief onderzoek is een hele andere tak van sport, maar minstens zo belangrijk. Omdat het archief van Noordwolde is verbrand, proberen we op deze manier wat zicht te krijgen. 

De houtsnijders die we “herkenden”, waren Casper Struiwig en Van der Haven, van de preekstoel. Maar het snijwerk van de hoge herenbank en het koorhek bracht ons aan het twijfelen. We dachten aan Allert Meijer maar we waren hier niet zeker van. Super belangrijk dat we dit steeds samen doen, je moet elkaar durven corrigeren. 

De houtsnijder van het koorhek herkenden we allebei eigenlijk niet. Opvallend is de losse manier van snijden, de figuratieve leeuwen, de blaadjes die niet echt blaadjes lijken. Deze stijl kwam vooral halverwege de 17e eeuw in de mode, maar hoelang is dit doorgegaan?  

De koorbanken en de herenbank tegenover de preekstoel zijn zeker halverwege de 17e eeuw, en uniek in Groningen. Nog helemaal compleet samen met de avondmaalstafel. Maar hij past niet meer in de koorruimte. Door de trap naar de herenbank en de radiator natuurlijk ook. Dus de trap heeft daar niet oorspronkelijk gezeten. Maar waar dan? 

Misschien is de herenbank daar gebouwd, op de plaats waar eerst het orgel stond. Dit vertelde de historicus Hidde Feenstra ons. Deze stonden, zei hij, na de reformatie vaak tegenover de preekstoel. Zat de trap dan aan de andere kant? Het is goed te zien dat er heel wat vertimmerd is aan de hoge bank.  

Bij het zoeken naar vergelijkbaar snijwerk wat op de panelen zit, kwamen we in Zandeweer een snijder tegen die er wel erg op lijkt. Daar moeten we heen om te vergelijken! Van foto’s is het te moeilijk, je moet de details kunnen zien. 

En dan de restauraties in de jaren 30 van de vorige eeuw door de architect Wittop Koning. Het enige wat hij goed heeft gedaan was een foto voor 1932 en een na de restauratie. Al het losse houtsnijwerk is weggegooid, want hij beklaagde zich over dat er geen geld genoeg was. Ook de vazen die op het koorhek hebben gestaan heeft hij eraf gehaald en zijn verdwenen.  Doordat we de foto’s nog hebben van de oorspronkelijke vazen en de goedkeuring van de kerkrentmeester hebben we de opdracht gekregen om deze weer bij te maken.  

Na bestudering van het koorhek blijkt er ook in de hoeken ooit vazen te hebben gestaan. Deze waren echter al weg in de tijd van Wittop Koning zie je op de foto. De vaas in de linkerhoek past maar nauwelijks onder de herenbank.  Doordat de vazen zo groot zijn en zo’n bijzondere vorm hebben, hebben we alle foto’s van kerkinterieurs bekeken die we konden vinden, of er vergelijkbare koorhekken met vazen zijn te vinden. Eigenlijk zonder resultaat. 

Totdat Peter Jan Brouwer, mijn jonge collega, nog eens goed het boekje van Noordwolde bekeek. Hij zag op de tekening van Vredeman de Vries, die als voorbeeld diende voor deze grisaille (redactie: of grauwschildering in grijs en bruin en “veilig verstopt” binnenin de orgelkast), het enige model wat wel erg lijkt op onze vaas. Dat de vazen wel uit dezelfde tijd komen als het koorhek lijkt nu wel erg logisch. Maar hoe oud is het koorhek??  

Toen we onlangs het snijwerk verwijderden om te restaureren zagen we aan de kopse kant een serie jaarringen van wel 160 stuks. Het is gemaakt van een zeer oude eik. En… we hebben nu de mogelijkheid om jaarringonderzoek te doen! (dendrochronologisch onderzoek). Mogelijk geeft ons dit een kans om het zeker te weten.  

We gaan verder met ons onderzoek en hopen later met meer resultaten te komen! 

- Yvonne Nijlunsing, 21-6-2025 

Onze koster Hilbrand die dit geregeld had met Yvonne en Peter Jan, bedankte hen hartelijk namens ieder en bood haar en Peter Jan een attentie aan. 

Bevestiging in het ambt van diaken Trudy Lohmann op 13 april 2025

“Diakenen heten zij aan wie het is toevertrouwd

brood en beker te reiken aan al wie honger heeft.

Zij zullen weet hebben van de dorst naar gerechtigheid,

met oog voor wie geen helper heeft”.

Gij schenkt uw gaven zevenvoud, o hand die God ten zegen houdt,

o taal waarin wij God verstaan, wij heffen onze lofzang aan.

Lied 360